Bờ-nốc bình dân

Giản dị như gió, nhẹ nhàng như mây…

Các chuẩn âm thanh

Với một sự hóng hớt mít đặc và trình độ thưởng thức gà mờ thế nên duymo chỉ nguyệch ngoạc ở đây những chuẩn chính mà có lẽ người trần mắt thịc cũng hay gặp phải giữa dòng đời vốn dĩ không êm ả như dòng sông như giọng hát mono của Mỹ Tâm đã từng rống lên ở tần số vô cùng khiêm tốn khoảng 100Hz

Lịch sử về khoản này có lẽ nên bắt đầu với Dolby, ít ra là về mặt thời gian thì chú này cũng thuộc dạng đầu tiên.

1. Chuẩn âm thanh cho điện ảnh:

Dolby Stereo :

dolby_stereo_logo.jpg

Anh em mình cứ đồng ý với nhau là âm thanh sít-te-ri-ô-đờ-mô-nô-hai-cửa có từ cổ lai hy đi nhé. Sau đó người ta giả vời âm thanh đa kênh bằng cách đặt 2 hay nhiều hệ thống stereo và trong một phim. Rồi đầu những năm 70, Dolby – một phòng thí nghiệm đa phương tiện- nâng cao chất lượng mô hình này bằng cách thu bằng công nghệ quang học, thay vì thu bằng đầu đĩa từ như trước. Cộng nghệ này cải thiện chất lượng âm thanh rất nhiều vì nó hạn chế việc mất hay nhiễu tin hiệu khi thu, điều mà công nghệ từ hay gặp phải( công nghệ xử lý âm thanh qua quang học cũng là nền tảng của đĩa CD về sau). Nhưng âm thanh vẫn là analogue nhé. Dolby đặt tên cho công nghệ tiến tiến này là Dolby Stereo, được xuất hiện hoành tráng đầu tiên trong Star Wars IV – A new hope của đạo diễn George Lucas.

THX:

thx_logo.gif

Sự thành công của Dolby Stereo khiến cho nhiều phim về sau sử dụng lia lịa và bản thân sự thành công của chính Star wars IV khiến Lucas nở mày nở mặt, mở ra hẳn hẵng làm phim của riêng mình Lucasfilm. Năm 1983, Lucasfilm nghĩ ra mẹo mới cải thiện chất lượng âm thanh gọi là THX( được đặt theo nhan đề phim THX1138 cững của Lucas), mô hình thì vẫn là Dolby Stereo. THX không phải là một chuẩn, mà chỉ là một kĩ thuật tăng cương( kiểu doping cho vận động viên ấy mà). Nếu máy móc nhà bạn có chữ THX certificate nghĩa là máy của bạn đọc(nghe) hay hơn cái không có chữ đấy.

Để cạnh tranh, năm 1987 cải thiện công nghệ ghi âm quang học của mình với chuẩn Dolby SR, cơ bản là giống Dolby Stereo nhưng có dải tần số rộng hơn nên nghe hay hơn.

Dolby Surround Digital :

dolby-digital-logo.gif

Năm 1992 điện ảnh chính thức được số hóa. Việc số hóa(encode) âm thanh thì ai cũng giống ai rồi, quan trọng là thuật toán(codec) của encoder thôi. Dolby đưa ra thuật toán số hóa âm thanh với tên Dolby Digital( thoạt đầu còn gọi là AC-3). Cùng với kĩ thuật số hóa này, Dolby còn đưa ra chuẩn mới với 6 kênh âm thanh, còn gọi là 5.1 gồm : 2 kênh trước, 2 kênh sau, 1 kênh chính giữa và 1 kênh tạo hiệu ứng tần số thấp(Low Frequency Effect)( Xem thêm bài về loa ở đây). Chuẩn này có tên Dolby Surround Digital. Xin không nhầm lẫn AC3 và 5.1 nhé.

Dolby Digital EX:

dolbyex-logo.gif

Năm 1999, Dolby tìm cách thêm 1 loa nữa vào cái đống 5.1 của Dolby Digital. Giống như loa chính giữa trước có nhiệm vụ phát lời thoại trong phim thì loa thêm vào được đặt chính phia sau, giữa 2 loa surround phía sau, có tác dụng tái tạo những hành động sau gáy khán giả cho thật hơn. Phim đầu tiên được sử dụng chuẩn này là Star Wars 1 : the phantom menaces năm 1999

DTS :

logo-dts-surround-redblk.jpg

(Digital Theatre Systems) là chuẩn âm thanh số cũng 5.1 như Dolby Surround Digital được phát triển bởi Digital Theatre Systems. Có cái khác là khi thu phim, âm thanh được thu riêng ra trên đĩa CD rồi được tổng hợp sau. Về chất thì âm thanh của DTS cũng hay hơn Dolby Digital một tí. Phim đầu tiên được tận hưởng kĩ thuận này là Jurassic Park 1 năm 1993.

2. Chuẩn âm thanh cho thiết bị gia đình:

Đó là các chuẩn âm thanh được áp dụng trong cá thiết bị nghe nhìn gia đình. Cơ bản là giống với chuẩn cho điện ảnh, có điều đi sau một tí thôi. Nếu trong điện ảnh các chuẩn liên quan đến kĩ thuật thu và tạo âm thanh thì trong thiết bị gia đình chuẩn còn là các công cụ để tái tạo lại âm thanh đã được thu lại theo các chuẩn đó

Dolby Surround : phiên bản tương đương với Dolby Stereo, bắt đầu từ năm 1982. Chuẩn này có 3 kênh : 2 cho trái+phải phía trước và một kênh cho phía sau.

Dolby Pro Logic:

dolbyprologic1.jpg

Năm 1987 Dolby nâng cấp Dolby Surround thành Dolby pro logic với 1 kênh ở giữa phía trước được thêm vào. Taats cả các hội thoại trong phim được dồn hết vào kênh này khiến cho cảm giác không gian trở nên thật hơn nhiều.

Dolby Digital : cũng 5.1 y hệt như trong điện ảnh, được ghi trên đĩa laser đầu tiên vào năm 1995. DVD với Dloby Digital 5.1 được ghi đầu tiên năm 1997. Phải cần tối thiểu 5 loa và một loa Sub mới tận hưởng hết được giá trị của chuẩn này

DTS: cũng giống như DTS của điện ảnh, được đưa vào thiết bị gia đình từ 1996. DTS trong gia đình có chất lượng cao hơn nhơ bitrate của sampling âm thanh cao hơn. Tuy nhiên DTS không phổ biến bằng Dolby. Cá nhân duymo thì tất nhiên là khoái DTS hơn rồi.

Dolby Digital-EX, DTS-ES, DTS-ES discret :

logo-dts-es.jpg

các thể loại này ý tưởng giống như Dolby Digital -EX, nghĩa là thêm một loa vào chính giữa đằng sau. Về chất lượng thì DTS-ES discret> DTS-ES>Dolby Digital-EX. Số kênh cho các chuẩn này là 6.1. Muốn tận hưởng, cần 6 loa + 1 loa Sub.

Dolby Prologic II:

dolbypl2.jpg

Đây là chuẩn mới được Dolby phát triển, lợi ích là đánh lừa người nghe. Tác dụng của chuẩn này là từ một nguồn 2 kênh( stereo), Dolby Prologic II hóa phép đầu ra thành nhiều kênh, cho phép quý vị nghe âm thanh surround. Tuy nhiên dù sao cũng là đánh lừa cảm giác. Nếu quý vị có bộ máy móc tốt quý vị sẽ thấy không được thích thú cho lắm :-p .

Ngoài ra mới gần đây với sự ra đời của định dàng HD (Blue-Ray và HD-DVD), còn sinh ra cái thể loại DTS-HD Dolby Digital Plus nữa, đây là thể loại DTS và Dolby chất lượng cao, nghĩa là có bitrate của từng kênh lớn hơn mấy chuẩn cũ rất nhiều : samplings lên tận đến 96kHz với độ sâu lên đến 24bits (nghĩa là khoảng 22000kbits/s trong khi của Dolby digital hay DTS, vốn được nén chắt, chỉ có bitrate khoảng vài trăm kbits/s)

Cuối cùng là âm thanh số không nén (uncompressed sound) , gọi là PCM( giống như nhạc trên đĩa CD vậy). Vì nó không nén nên nó hay hơn tát cả các loại nhạc nén từ nó 😀 . Tuy nhiên, phổ biến hiện nay PCM vẫn chỉ dừng lại ở trên các đĩa CD hay đĩa DVD-Audio(có bitrate cao hơn của CD nhiều lần và có thể có nhiều hơn 2 kênh)…

Trên đây là những chuẩn cơ bản mà duymo hay gặp phải. Như đã nói là có vô vàn chuẩn khác nhưng lợi ích chung là dùng những cái mà nhiều người dùng, thành ra duymo dừng ở đây 😀 .

Còn làm thế nào để dùng thì mời quý vị vào đây

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: